Nieuwsbrief Progressiegericht Werken 864

► FUSE-programma bevordert leercultuur en verbetert prestaties en welzijn van docenten

Yeager et al. (2025) toetsen een docentinterventie die mikte op sterker leerlingengagement en betere wiskundeprestaties bij leerlingen van ongeveer 11–15 jaar (grades 6–9; ongeveer groep 8 tot en met klas 3). Het uitgangspunt is dat afnemend engagement niet alleen te maken heeft met wát er wordt geleerd, maar ook met de klascultuur: welke boodschap krijgen leerlingen in de dagelijkse interacties over fouten maken, vastlopen, vragen stellen en openlijk laten zien dat je iets nog niet beheerst? De auteurs ontwikkelden daarom een aanpak die docenten helpt om een leercultuur (culture of learning) te bevorderen, als alternatief voor een “culture of judgment and evaluation”.  

Training Progressiegericht Leidinggeven (start 15 januari 2026): In deze training progressiegericht leidinggeven van vijf sessies, die gegeven wordt door Gwenda Schlundt Bodien en Coert Visser  leert u als leidinggevende om sneller en prettiger progressie te bereiken met uw team. 

Training Progressiegericht Coachen & Adviseren (start 15 januari 2026). De intensieve training progressiegericht coachen wordt verzorgd door Coert Visser en Gwenda Schlundt Bodien. De training is bedoeld voor (team-)coaches, coachende docenten, adviseurs en trainers die progressie willen bereiken met hun cliënten en studenten.

► De emotionele gezichtsuitdrukkingen van mijn kleinkind

Anderhalf jaar geleden is mijn kleinkind geboren en sinds die tijd heb ik zijn ontwikkeling van dichtbij kunnen meebeleven. Een van de aspecten die me fascineren is de ontwikkeling van zijn (emotionele) gezichtsuitdrukkingen. Van ongecontroleerde grimassen in de eerste weken nadat hij geboren was, tot het vertrekken van zijn gezichtje als hij iets nieuws proeft dat zuur of bitter is, tot het bewust reageren op gezichtsuitdrukkingen van de mensen om hem heen en het zelf communiceren via gezichtsuitdrukkingen. Ik koppel mijn observaties aan twee invloedrijke emotietheorieën, de basic emotion theory (BET) en de theory of constructed emotion (TCE). Zie ook dit artikel over ‘onderweg naar goede kennis over emoties’. Nu is er een interessant artikel verschenen over emoties en gezichtsuitdrukkingen, wat resoneert met mijn observaties. 
 

► PDCA-B als evaluatietool: progressiegericht evalueren in vijf stappen

Een opdrachtgever van me had mijn artikel Progressiegerichte PDCA-B: van goede voornemens naar blijvende verbetering gelezen. Ze wilde een project evalueren dat binnen haar organisatie was uitgevoerd en ze wilde het progressiegericht doen. Haar idee was om het via de PDCA-B aanpak doen. Ze had al een opzet gemaakt en daar had ik nog enkele wijzigingen in aangebracht. Zo kwamen we tot de volgende aanpak. 
 

► Tegenmaatregelen tegen briljantie-overtuigingen

Bauer et al (2026) publiceerden een artikel waarin ze het Briljant-Belonging-model introduceren, het ‘briljantie-erbijhoren-model’. Een bijzonder interessant model, waarin kennis vanuit verschillende psychologische onderzoeksgebieden bij elkaar komen. Daarnaast biedt het artikel overtuigende inzichten over wat al dan niet kan werken om tegenmaatregelen te nemen tegen cultureel-ingebedde overtuigingen over briljantie, die negatief uitwerken voor grote groepen mensen. 
 

► Naturalness bias in de klas: waarom kinderen lage-SES leeftijdgenoten minder talentvol inschatten

Brummelman et al. (2026) laten zien dat kinderen (8–13 jaar) lage-SES leeftijdgenoten relatief vaker als hardwerkend en minder als intelligent zien. Succes schrijven ze vooral toe aan inzet en falen sneller aan gebrek aan intelligentie. De auteurs waarschuwen dat dit ogenschijnlijk positieve beeld een nadeel kan hebben: het kan impliciet suggereren dat lage-SES leerlingen minder talentvol zijn, waardoor ze minder snel als geschikt worden gezien voor verrijking, uitdagender werk of hogere niveaus, vooral bij een naturalness bias (voorkeur voor ogenschijnlijk aangeboren talent).

Nieuwsbrief Progressiegericht Werken 863

 

► Het effect van AI-feedback op leerervaringen

Yu Quang (2025) onderzocht AI-gestuurde feedback en de motivatie en mindset van Chinese studenten die Engels als vreemde taal aan het leren waren. De onderzoeker vroeg zich af hoe AI-gestuurde feedback kon bijdragen aan het ontwikkelen van een groeimindset en het versterken van betrokkenheid en volharding van studenten, vanuit het perspectief van de zelfdeterminatietheorie (SDT). 

Training Progressiegericht Leidinggeven (start 15 januari 2026): In deze training progressiegericht leidinggeven van vijf sessies, die gegeven wordt door Gwenda Schlundt Bodien en Coert Visser  leert u als leidinggevende om sneller en prettiger progressie te bereiken met uw team. 

Training Progressiegericht Coachen & Adviseren (start 15 januari 2026). De intensieve training progressiegericht coachen wordt verzorgd door Coert Visser en Gwenda Schlundt Bodien. De training is bedoeld voor (team-)coaches, coachende docenten, adviseurs en trainers die progressie willen bereiken met hun cliënten en studenten.

► Waarom intrinsieke motivatie het verschil maakt bij goede voornemens

In januari nemen veel mensen zich van alles voor. Gezonder eten, vaker bewegen, meer sparen, minder afleiding. Meestal kiezen we zulke voornemens omdat ze verstandig zijn en op de lange termijn iets opleveren. En toch zakt het vaak weg zodra het gewone leven weer op stoom is. Woolley et al. (2025) bieden een verklaring die tegelijk simpel en praktisch is: wat je belangrijk vindt, helpt vooral bij het kiezen van een voornemen, maar voorspelt nauwelijks of je het volhoudt. Wat wél samenhangt met volhouden is intrinsieke motivatie: de mate waarin het doen zelf prettig, interessant of bevredigend voelt. 

► Belast kinderen niet met je eigen statische mindset

Belast kinderen niet met je eigen statische mindset. Muradoglu et al (2025) onderzochten mindsetovertuigingen onder jonge kinderen, in de leeftijd van 5 tot 13. Er wordt soms gedacht dat jonge kinderen geen mindsetovertuigingen hebben en dat gedachten over aanleg en inspanning voor hen nog te abstract zouden zijn. De huidige studie onderzocht daarom de overtuigingen van jonge kinderen over intellectuele bekwaamheid. De onderzoekers betrokken vijf verschillende overtuigingen en constructen in hun onderzoek.

► Autonomie hangt wereldwijd samen met welbevinden

Martela et al. (2026) onderzochten met gegevens uit 66 landen of mensen die meer autonomie ervaren ook een hoger welbevinden rapporteren. Daarnaast keken ze of die samenhang sterker is in rijkere en meer individualistische landen. 

► Het frisse start-effect

Het frisse start-effect betekent dat mensen vooral veranderingsbereid zijn wanneer ze het gevoel hebben dat ze een frisse start kunnen maken. In haar boek How to change legt Katy Milkman uit hoe dit werkt.