Progressiegerichte trainingen:
Leidinggeven (start 1 september 2026)
Coachen (start 21 september 2026)
Adviseren (start 7 januari 2027)
► Je bent echt een doorzetter! (en dus niet zo slim)
Onderzoek van Brummelman et al (2026) nam stereotiepe overtuigingen over hard werken versus intelligentie zijn en de relatie met een lage sociaaleconomische klasse onder de loep. Zowel de overtuigingen van ouders als die van hun kinderen werden in samenhang met elkaar bekeken. Zou er een nadeel kunnen kleven aan het labelen van een kind van arme ouders als ‘hardwerkend’? Dit onderzoek werpt een licht op die vraag.
► Het eendensyndroom: waarom we inspanning niet zien
In het boek Ordinary Magic van Gregory Walton (2025) kwam ik een beeldende term tegen: het eendensyndroom (duck syndrome). Een eend glijdt ogenschijnlijk moeiteloos over het water. Onder de waterlijn peddelen haar poten intussen hard door. Zo gaat het ook tussen mensen: bij anderen zien we het soepele glijden, bij onszelf voelen we het gepeddel. De term is ontstaan als studentenjargon aan Stanford University. Over de illusie die eraan ten grondslag ligt schreef ik eerder in De illusie van moeiteloos succes. Inmiddels ken ik er dus een mooie naam voor. Bovendien is er onderzoek naar wat de illusie met groepen doet en wat eraan te doen is. Daarover gaat dit artikel.
► Hoe wijze interventies neerwaartse spiralen ombuigen naar opwaartse spiralen
In veel contexten kunnen mensen worstelen met grote psychologische kernvragen zoals: Hoor ik er wel bij? Kan ik dit wel? Word ik wel gewaardeerd? Zolang dergelijke vragen open blijven staan, kleuren ze hoe we situaties interpreteren en sturen ze ons gedrag. Gregory Walton, hoogleraar psychologie aan Stanford, laat in zijn boek Ordinary Magic (2025) zien hoe dit proces werkt. Hij vat 25 jaar onderzoek naar wijze interventies (wise interventions) samen. Zijn kernclaim: een goed antwoord op zo’n openstaande kernvraag, op het juiste moment aangeboden, kan een neerwaartse spiraal ombuigen naar een opwaartse. Dit artikel zet de kernelementen van zijn betoog op een rij.
► Participatie als deuropener: meepraten en meebeslissen verhogen productiviteit en mondigheid
Veel leidinggevenden en werknemers verwachten dat medewerkers mee laten praten en -beslissen ten koste gaat van productiviteit. In Amerikaans onderzoek naar medewerkersparticipatie kregen fulltime werknemers twee werkgroepen voorgelegd: een waarin werknemers zelf werkstrategieën bespreken en eigen doelen stellen, en een waarin de leidinggevende voorschrijft en bepaalt. Ruim de helft (55,3%) voorspelde dat de eerste groep minder productief zou zijn (Wu et al., 2022). De zelfdeterminatietheorie voorspelt het omgekeerde. Participatie ondersteunt de ervaring van autonomie, een psychologische basisbehoefte, en zou motivatie en functioneren juist ten goede moeten komen (Deci et al., 2017). Wie heeft gelijk? Een reeks veldexperimenten van Sherry Jueyu Wu geeft een duidelijk antwoord.
► Psychologische basisbehoeften en gedragsbetrokkenheid versterken elkaar, tenzij de leraar als sterk controlerend wordt ervaren
Een nieuw artikel van Jang et al. (2026) laat zien dat psychologische basisbehoeften (autonomie, competentie en verbondenheid) en gedragsbetrokkenheid (inzet, aandacht en doorzettingsvermogen tijdens leeractiviteiten) elkaar over de tijd wederzijds versterken. Die wisselwerking verdwijnt echter wanneer leerlingen hun leraar als sterk controlerend ervaren. De vraag hoe leerlingen zelf bijdragen aan hun eigen motivatie is onderwijskundig relevant, omdat ze niet uitsluitend afhankelijk zijn van externe ondersteuning.
Enquête: hoe ervaar jij jouw leidinggevende?
Hoe ervaar jij jouw eigen leidinggevende? Wat doet die goed, en wat zou wat jou betreft anders mogen? Wij zijn benieuwd, en daarom maakten we een korte, anonieme vragenlijst rond de progressiegerichte aanpak. Je geeft aan wat je leidinggevende al doet, wat meer zou mogen en wat juist minder, en wat voor jou het zwaarst weegt. Invullen duurt ongeveer vijf minuten. Hoe diverser de groep die meedoet, hoe interessanter het beeld dat ontstaat, dus nodig gerust collega's of vrienden uit. Je maakt kans op een boekenpakket.
