Nieuwsbrief Progressiegericht Werken 885

► Progressiegericht Leidinggeven (start 1 september 2026)

► Progressiegericht Coachen en Adviseren (start 7 september 2026)

Onze trainingen combineren praktische toepasbaarheid met een stevige wetenschappelijke basis.

► Het proces van zelfbeheersing

De ene persoon heeft meer zelfbeheersing dan de andere en we zijn geneigd om zelfbeheersing te zien als een persoonlijke eigenschap, een karaktereigenschap. Maar in dit artikel beschrijven Napolitano et al (2024) zelfbeheersing als proces, en als vaardigheid die mensen kunnen ontwikkelen (die op den duur onderdeel kan worden van je stabiele persoonskenmerken). 

► Hoe en waarom auditors meer gaan doen met gedrag

Auditors gaan voortaan ook gedrag onderzoeken, naar aanleiding van een nieuwe internationale standaard. En gedrag onderzoek je via gesprekken: hoe je vraagt, bepaalt wat je hoort. Over open gesprekken, mindsetculturen, en aanbevelingen die helpen een leercultuur te bouwen waarin fouten leermomenten zijn. 

► Hoe formuleer je de buffer bij slecht nieuws?

Als je slecht nieuws moet brengen dan is het raadzaam om dat nieuws vrij snel in je gesprek te noemen. Hoewel degene die het slechte nieuws moet vertellen vaak de neiging heeft om eerst alle feiten en argumenten te geven om vervolgens het slechte nieuws als gevolg daarvan te vertellen, blijkt het dat ontvangers van slecht nieuws de voorkeur hebben voor het omgekeerde; vrij snel het slechte nieuws, dan nadere informatie. Maar dit wil niet zeggen dat je het slechte nieuws direct je allereerste zin moet zijn. Het is waarschijnlijk soms beter een (kleine) buffer te gebruiken. 

► Defensieve humor: de grap als schild als het spannend wordt

Ik sprak laatst met een trainer die me vertelde dat hij een soort humor in zijn trainingen uitdagend vond. In sommige sessies waren er deelnemers die op het moment dat het serieus werd een grapje maakten, een beetje gingen dollen, niet helemaal meededen. Negeren voelde slap, erop ingaan voelde alsof hij de grappenmaker een podium gaf, en de stof gewoon vervolgen voelde alsof hij iets liet liggen. Dit soort humor, die juist opkomt wanneer het spannend wordt, wordt ook wel defensieve humor genoemd. Wat zit er achter zo’n grap, vroeg hij zich af, en waarom is het zo moeilijk om er passend op te reageren? 

 

 

 

Nieuwsbrief Progressiegericht Werken 884

► Progressiegericht Leidinggeven (start 1 september 2026)

► Progressiegericht Coachen en Adviseren (start 7 september 2026)

Onze trainingen combineren praktische toepasbaarheid met een stevige wetenschappelijke basis.

► Mag je beter willen worden?

In een recent overleg waar ik bij was vertelde een deelnemer, Tim, over een type gesprek dat hij vaak voert in zijn werk. Hij zei dat hij deze gesprekken nog beter wilde leren voeren. Een collega, Els, reageerde meteen afwijzend: “Nee, dat hoef je niet, je bent goed zoals je bent. Laat je niet aanpraten dat het altijd beter moet.” Els bedoelde het vermoedelijk goed maar ik denk dat haar advies niet zo goed aansloot op Tims situatie.  

► Progressiegericht sturen & logische consequenties (onderwijs)

Wanneer leerlingen iets doen wat niet de bedoeling is of iets niet doen wat wel moet gebeuren, dan gebruiken progressiegerichte docenten de progressiegerichte stuurbenadering. Het proces start met het signaleren van ongewenst gedrag, waarna een kort stuurgesprekje volgt. Na het stuurgesprekje is er sprake van progressiemonitoring. Die observatie is input voor het follow-up gesprekje. Vaak zal de progressie geheel of gedeeltelijk van de grond zijn gekomen. Soms niet, en dan kan op een bepaald moment de logische consequentie benadering aan de orde zijn. 

► Enkele gedachten over inclusie en diversiteit

Enkele gedachten over inclusie en diversiteit vanuit progressiegericht perspectief. Volgens de definitie van de SER gaat diversiteit over de verschillen tussen mensen (in onder andere geslacht, leeftijd, geaardheid, etnisch-culturele achtergrond, arbeidsvermogen). En de SER stelt dat het bij inclusie gaat over het omgaan met en het optimaal benutten van deze verschillen, over gedrag en cultuur. 

Nieuwsbrief Progressiegericht Werken 883

► Progressiegericht Leidinggeven (start 1 september 2026)

► Progressiegericht Coachen en Adviseren (start 7 september 2026)

Onze trainingen combineren praktische toepasbaarheid met een stevige wetenschappelijke basis.

► Progressiemonitoring zonder micromanagement

Betekenisvolle progressie boeken is een van de meest motiverende aspecten in werk. Uit onderzoek van Teresa Amabile bleek dat kleine betekenisvolle progressie je hele dag goed kan kleuren, en dat het positieve innerlijke werkbeleving mogelijk maakt. Je denkt positief over je werk, je bent autonoom gemotiveerd voor je werk en je voelt je goed over je werk. 

► Drie redenen om iets buiten de buitencirkel te plaatsen

Bij de progressiegerichte cirkeltechniek tekent de begeleider twee cirkels op een flip-overvel: een binnencirkel en een buitencirkel. Op post-its noteren deelnemers welke progressie al bereikt is. Die briefjes komen in de binnencirkel. Vervolgens noteren ze wat ze verder willen bereiken. Die briefjes komen in de buitencirkel. Daarna kiezen ze welk briefje ze als eerste van de buitencirkel naar de binnencirkel willen gaan verplaatsen en hoe ze dat willen aanpakken. In 2014 schreef ik al eens over een verschijnsel dat zich soms voordoet bij deze techniek: deelnemers die een briefje buiten de buitencirkel plakken. Een docent die de techniek voor zichzelf had toegepast, vertelde toen dat ze juist dat het meest nuttig had gevonden. Buiten de buitencirkel kwamen dingen te staan waarvan ze besliste dat ze er voorlopig niets mee hoefde of wilde. Het luchtte op om die dingen naast zich neer te kunnen leggen. 

► Monitoren van progressie

Welke manier van het monitoren van progressie werkt goed? En is het sowieso belangrijk om je progressie te monitoren? Mensen stellen zichzelf regelmatig kleinere of grotere doelen. Die doelen kunnen op van alles betrekking hebben, zowel privé als werkgerelateerd. Denk maar aan een doel om je hardloopprestaties te verbeteren of om een nieuwe studie op te pakken of om af te vallen of te investeren in je vriendschappen en ga zo maar door.  

► Groeimindset bij promovendi: ontwikkelbare onderzoeksvaardigheden als deuropener

Promoveren is een lang, veeleisend en onzeker traject. Promovendi moeten niet alleen bestaande kennis beheersen maar ook nieuwe kennis produceren, vaak onder grote druk en met onvermijdelijke tegenslagen zoals mislukte experimenten en afgewezen manuscripten. Wat helpt promovendi om zich onder die omstandigheden te blijven ontwikkelen? Nieuw onderzoek van Wang, Shi en King (2026) suggereert dat een specifieke overtuiging hierbij een belangrijke rol speelt: de overtuiging dat onderzoeksvaardigheden ontwikkelbaar zijn.  

► Democratie, autonomie en welbevinden

Een land kan op papier behoorlijk democratisch zijn terwijl een deel van zijn burgers dat niet zo ervaart. En omgekeerd: een land kan wat lager op de officiële ranglijsten staan terwijl mensen er wél het gevoel hebben in een echte democratie te leven. Die kloof tussen wat een democratie is en hoe ze aanvoelt blijkt psychologisch zwaarder te wegen dan je zou denken. De psychologen Joachim Waterschoot en Richard Ryan (2026) onderzochten ruim honderdduizend mensen in tweeënnegentig landen. Ze wijzen op de schakel die ertussenin zit. Mensen die hun land als democratischer ervaren, beleven meer autonomie: meer het gevoel hun eigen leven te kunnen sturen. En juist die autonomie hangt samen met meer geluk, tevredenheid en gezondheid, en met minder somberheid en angst. Niet de instituties op zichzelf, maar de mate waarin ze die autonomie voeden, lijkt het verschil te maken , en dat valt lang niet altijd samen met wat de ranglijsten zeggen.  

Nieuwsbrief Progressiegericht Werken 882

► Progressiegericht Leidinggeven (start 1 september 2026)

► Progressiegericht Adviseren (start 26 mei 2026)

Onze trainingen combineren praktische toepasbaarheid met een stevige wetenschappelijke basis.

 

► Is een statische mindset soms beter?

Soms stelt iemand ons de vraag: is een statische mindset soms beter dan een groeimindset? Als kort en simpel antwoord op die vraag neig ik naar “nee”. Maar ik realiseer me dat het beter is om een genuanceerder en uitgebreider antwoord te geven. Ik kan me namelijk voorstellen dat er situaties zijn waarin het lijkt alsof een statische mindset realistisch en gunstig is. In dit artikel laat ik zien wat de mindsettheorie wel en niet beweert, en waarom de gevallen die op een voordeel van een statische mindset lijken, dat bij nader inzien niet zijn.  

 

► Podcast: progressie boeken in progressiegericht werken

Tijdens de laatste trainingssessie van onze trainingen willen deelnemers graag sparren over hoe ze door kunnen gaan met progressie boeken in progressiegericht werken na afloop van de training. In deze podcast vertel ik iets over de manieren waarop je dat kunt bereiken en daarnaast biedt de podcast ook enkele deliberate practice oefeningen waarmee je zelf aan de slag kan. De podcast gaat in op: manieren om beter te worden in progressiegerichte interventies, manieren om je progressiegerichte overtuigingen te ontwikkelen,  progressiegericht interveniëren in drie adviessituaties, progressiegericht interveniëren in trainingssituaties, progressiegericht interveniëren in stuursituaties, drie keer vijf tips om beter te blijven worden in progressiegericht werken

 

► Wat je kunt afdwingen is bijna nooit wat er echt toe doet

In mijn nieuwe boek De Dynamische Mens schrijf ik over een patroon dat we allemaal kennen, maar vaak niet doorhebben. Je kunt iemand dwingen om stil te zijn, een formulier in te vullen of aanwezig te zijn. Maar het is een denkfout om te geloven dat je hiermee je doel bereikt. Je ziet het afgedwongen gedrag maar mist wat er achter de schermen gebeurt. Wat je kunt afdwingen is bijna nooit waar het je werkelijk om gaat.  

 

► Niet kunnen loslaten

Niet kunnen loslaten. Iedereen heeft wel eens moeite om iets los te laten. Je collega pakt het werk enorm onhandig aan en maakt jou vervolgens verwijten, en ’s nachts als je wakker wordt ben je nog steeds verontwaardigd en kun je de slaap niet meer vatten. Mij overkwam deze week iets wat ik ook even lastig vond om los te laten. Ik stond geparkeerd, omdat ik moest telefoneren. Een auto kwam veel te hard aanrijden en reed op mij in. De bestuurder reed door, maar toen hij zag dat ik de auto startte om achter hem aan te rijden stopte hij alsnog. Hij zei: ‘Ik wilde er niet vandoor gaan hoor!’ Maar nog geen vier minuten later was dat toch precies wat hij deed. Hij stapte in zijn auto om een schadeformulier te pakken, maar in plaats daarvan racete hij alsnog weg. Het liet me even niet los hoe iemand een bewuste keuze kan maken om door te rijden na een aanrijding. Dit zijn voorbeelden van tijdelijk niet kunnen loslaten. Maar soms is het niet kunnen loslaten hardnekkiger, en begint het de persoon echt dwars te zitten in het dagelijks functioneren.